Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Ý nói việc đi thi, đặc biệt là các kỳ thi khoa cử thời xưa: Thành ngữ này dùng để ví von việc một người đi thi giống như hình ảnh cá chép vượt qua ba đợt sóng ở cửa Vũ môn để hóa rồng. Nó nhấn mạnh sự gian nan, thử thách và ý nghĩa thay đổi vận mệnh của kỳ thi.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Chàng trai ấy đang chuẩn bị cho chuyến vũ môn ba đợt sắp tới. (Chàng trai ấy đang chuẩn bị cho kỳ thi quan trọng sắp tới.)
  • Cổ nhân coi việc vũ môn ba đợt là bước ngoặt của đời người. (Người xưa coi việc đi thi là bước ngoặt thay đổi cuộc đời.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Thành ngữ này thường được dùng trong văn cảnh trang trọng, mang tính văn chương hoặc khi nhắc về các kỳ thi có tính chất quyết định, quan trọng.
  • Bao sĩ tử một đời dùi mài kinh sử chỉ mong có ngày vũ môn ba đợt. (Bao nhiêu sĩ tử cả đời chăm chỉ học hành chỉ mong có ngày được đi thi.)

Biến thể và từ gần giống

• Cá chép hóa rồng: Thành ngữ cùng nguồn gốc, cũng ví von sự thành công vượt bậc, đổi đời sau khi vượt qua thử thách khó khăn.
• Vượt Vũ môn: Cụm từ rút gọn, cùng ý nghĩa chỉ việc vượt qua kỳ thi khó khăn.

Từ đồng nghĩa

• Đi thi: Cách nói thông thường, trực tiếp.
• Ứng thí: Cách nói cổ, chỉ việc đi dự thi.

Giải thích nguồn gốc

• Thành ngữ bắt nguồn từ điển tích Trung Hoa: Tương truyền, long môn (cửa rồng) là một khúc sông hiểm trở với ba đợt sóng dữ. Cá chép nào bơi ngược dòng, vượt qua được cả ba đợt sóng ấy thì sẽ hóa thành rồng. Việc đi thi khoa cử thời phong kiến được ví như thử thách đó, nếu đỗ đạt sẽ "hóa rồng", thay đổi hoàn toàn địa vị xã hội.

1. ý nói: đi thi. Coi việc đi thi như việc cá gáy vượt Vũ môn để thành rồng